Nhà thuốc Hưng Thịnh

Chế độ dinh dưỡng đóng vai trò rất quan trọng trong việc điều trị bệnh tiểu đường. Và câu hỏi vẫn được nhiều người đặt ra là người tiểu đường nên ăn gì để cải

1. Nguyên tắc để thiết lập chế độ ăn uống cho người bị tiểu đường

Tiểu đường là chứng bệnh rối loạn chuyển hóa chất bột đường, làm tăng đường huyết mãn tính do hậu quả của sự thiếu hụt hoặc giảm hoạt động của hormone insulin hoặc do cả hai. Bệnh tiểu đường có thể chữa bằng chế độ ăn uống hợp lí trong trường hợp tiểu đường (hay đái đường) nhẹ, tiểu đường tiềm tàng hay kết hợp các thuốc hạ đường huyết đối với các thể tiểu đường có mức độ trung bình và nặng.

Nguyên tắc chung đó là:

– Đảm bảo đủ năng lượng để giữ cân nặng bình thường.

+ Người bị tiểu đường cũng có nhu cầu cung cấp năng lượng như người bình thường.

+ Nhu cầu phụ thuộc vào: tuổi, giới, loại công việc (nặng hay nhẹ), thể trạng (gày hay béo). Đối với cân nặng lý tưởng (BMI=22): 30 calo/kg/ngày. Với người lao động nhẹ, họ cần 30 kcal/kg/ngày, người lao động trung bình cần 35 kcal/kg/ngày, lao động nặng họ cần 40-45 kcal/kg/ngày; nếu điều trị nội trú cần 25 kcal/kg/ngày; nếu cần giảm cân, cần 20 kcal/kg/ngày.

– Chế độ ăn phải cung cấp đủ nhu cầu các chất dinh dưỡng sinh năng lượng theo một tỷ lệ cân đối: chất đạm (protid) chiếm 15-20% tổng năng lượng khẩu phần, chất béo (lipid) chiếm 25-30%, chất đường bột (glucid) chiếm 55-60%.

– Thực đơn nên có nhiều chất xơ vì nó có hiệu quả khống chế việc tăng lượng glucoza, cholesterol, triglycerid sau bữa ăn. Thực phẩm nhiều chất xơ sẽ làm chậm lại quá trình hấp thu đường vào máu, từ đó giữ được lượng đường trong máu không bị tăng đột ngột ngay sau bữa ăn. Hệ thống tiêu hóa sẽ hấp thu từ từ, giữ cho đường trong máu không xuống quá thấp, có lợi quá trình điều trị bệnh. Nên thiết lập chế độ ăn giàu chất xơ, khoảng từ 30 đến 40 g/ngày.

Người tiểu đường nên ăn gì thì có lợi cho sức khỏe 1Chế độ ăn nên nhiều chất xơ vì nó có tác dụng khống chế việc tăng glucoza, cholesterol, triglycerid sau bữa ăn

– Các thực phẩm giàu vitamin, đặc biệt vitamin nhóm B (B1, B2, PP) cũng cần có mặt trong khẩu phần ăn, vì các vitamin này giúp ngăn ngừa tạo thành thể cetonic.

– Trong khẩu phần ăn của người bị tiểu đường nên hạn chế muối ăn (ít hơn 6g/ngày).

– Chia nhỏ thành nhiều bữa ăn trong ngày (5-6 bữa/ngày), góp phần khống chế đường huyết. Không để tăng lượng đường huyết quá mức sau khi ăn và tránh hạ đường huyết khi đói, nhất là bệnh nhân có dùng thuốc hạ đường huyết. Với bệnh nhân điều trị bằng Insulin tác dụng chậm có thể bị hạ đường huyết trong đêm, vì vậy nên ăn thêm bữa phụ trước khi ngủ.

– Không bỏ bữa, ăn đúng giờ, đúng buổi, ăn chậm nhai kỹ, không ăn quá nhiều trong một bữa.

– Chế biến thức ăn thành dạng luộc và nấu là chín, không rán, rang với mỡ.

– Bỏ rượu, bia, thuốc lá…

2. Người tiểu đường nên ăn gì với lựa chọn chất đường bột (glucid)?

– Có 2 loại glucid:

+ Các mono và disaccarit (glucoz, fructoz, saccaroz) hoặc đường hấp thụ nhanh bởi ống tiêu hóa: đường mía, mật, mứt, sôcôla, bánh ngọt, bánh ngọt khô, kẹo nuga, trái cây khô hoặc mứt, kem hay bánh flan và món ăn ngọt tráng miệng công nghiệp phẩm, nước trái cây có đường, bia, rượu ngọt, nước giải khát công nghiệp phẩm có đường (nước chanh, coca-cola).

+ Sẽ hấp thụ chậm bởi đường tiêu hóa do các glucid phức hợp: ngũ cốc, trái cây, rau xanh, chất bột…

Người tiểu đường nên ăn gì thì có lợi cho sức khỏe 2Các mono và disaccarit (glucoz, fructoz, saccaroz) hoặc đường hấp thụ nhanh bởi ống tiêu hóa

– Trong thực đơn của người bị tiểu đường, cần phải giảm bớt những loại glucid hấp thụ nhanh để nhường cho những glucid hấp thụ chậm. Chỉ dùng glucid hấp thu nhanh khi gặp trường hợp giảm đường huyết.

+ Nhóm thức ăn tinh bột như cơm, mì,… cần phải hạn chế, vì chúng đều có lượng glucid từ 70-80%. Vậy người tiểu đường nên ăn gì? Họ nên ăn khoai tây, miến, vì các thực phẩm này rất ít glucid.

+ Người bệnh tiểu đường nên ăn nhiều rau quả tươi, vì nó cung cấp nhiều vitamin, muối khoáng. Người bệnh có thể ăn nhiều mà không sợ bị tăng lượng đường trong máu. Tuy nhiên, cần tránh các loại trái cây có nhiều đường như mít, dưa hấu, na…

3. Người tiểu đường nên ăn gì với lựa chọn chất đạm (protid) ăn uống hằng ngày?

– Trong 15-20% năng lượng cung cấp hàng ngày cho người bị tiểu đường phải có xuất xứ từ các chất đạm, tức là khoảng 75-100g protid mỗi ngày trong một chế độ ăn 2000 kilocalo.

– Nguồn gốc protein:

+ Protein nguồn gốc thực vật: xuất xứ chủ yếu từ ngũ cốc (90% protein), bột nhão (15%), gạo (8-10%). Vì ngũ cốc phải hạn chế do có chứa nhiều tinh bột, bệnh nhân tiểu đường chỉ có được phần nhỏ chất đạm của họ từ ngũ cốc. Ngoài ra, các protein thực vật không chứa đủ các axit amin thiết yếu (lysin, trytophan, axit amin có lưu huỳnh).

+ Protein động vật: có nguồn gốc từ thịt cá và các thực phẩm từ sữa. Protein động vật có nhược điểm là cung cấp khoảng 1 gram chất béo bão hòa trong mỗi gram protein. Khuyến cáo bệnh nhân tiểu đường chỉ nên ăn thịt nạc, thịt gà (bỏ da), cá, sữa đã loại bỏ kem, yaourt làm từ sữa loại bỏ kem, phomát trắng không chứa chất béo.

– Ngoài các loại rau nhiều protein như rau muống, rau diếp, cà chua, bắp cải, súp lơ, cà, bầu, bí, cà rốt, đậu đỗ…

– Sữa là thức ăn đầy đủ các chất dinh dưỡng, dễ tiêu, nhiều protein và các acid amin cần thiết, mà còn cung cấp dồi dào lượng khoáng chất cần thiết cho bệnh nhân tiểu đường như canxi, sắt, kẽm, ma-giê…

– Cá sông rất tốt cho người đái tháo đường là: cá lóc, cá rô, cá chạch, cá chốt, cá trê, cá bống, cá thác lác. Một số cá biển như: cá chim, cá thu, cá mực, tôm, cua, nghêu, ốc, hến đều có thể dùng.

Người tiểu đường nên ăn gì thì có lợi cho sức khỏe 3Ngoài các loại rau nhiều protein như rau muống, rau diếp, cà chua, bắp cải, súp lơ, cà, bầu, bí, cà rốt, đậu đỗ…

4. Người tiểu đường nên ăn gì với loại chất béo (lipid) nên dùng?

– Đối với người tiểu đường, lượng chất béo cần hơn người bình thường, vì chất béo cung cấp năng lượng (bù phần năng lượng do gluxit cung cấp).

– Kiêng ăn các loại mỡ động vật: lợn, gà, vịt, ngan… vì có nhiều axit béo bão hoà dễ gây xơ vữa động mạch.

– Nên dùng nhiều magarin (bơ thực vật) hơn là dùng bơ động vật.

– Để trả lời câu hỏi người tiểu đường nên ăn gì, có thể thấy chế độ ăn của người tiểu đường nên có các axit béo không bão hòa có trong dầu thực vật, để ngăn ngừa xơ vữa động mạch. Dầu hướng dương, dầu ngô và dầu đậu nành là những loại dầu chứa nhiều acid béo không bão hòa hơn là dầu ôliu và dầu lạc.

Việc tuân theo một thực đơn ăn uống khoa học không chỉ làm suy yếu khả năng xảy ra những biến chứng tiểu đường nguy hiểm mà còn giúp tình trạng bệnh được cải thiện rất nhiều.

Nguyệt Hằng

Lưu ý:
Thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo, vui lòng liên hệ với Bác sĩ, Dược sĩ hoặc chuyên viên y tế để được tư vấn cụ thể.

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai.